Opvolging is nooit één gesprek aan tafel, maar een traject met een eigen ritme. Wie dat ritme vindt, wint tijd, rust en vertrouwen. Dat stelt Pieter Smeets van Moove Forward in samenwerking met Koen Hendrix van VKW familiebedrijven.
Muzikanten repeteren om tot de beste optredens te komen. Het Franse woord répéter dekt de lading waarschijnlijk beter: herhalen. Omdat je het herhaalt, wordt het makkelijker en raakt het vertrouwd. We zijn als familiale ondernemers niet gewoon de partituur van de continuïteit te spelen, dus schuiven we dit mogelijk voor ons uit. Als we dit te lang voor ons uitschuiven, ontstaan er veelal ongemakkelijke of erger nog onwenselijke situaties.
Bij Moove Forward hanteren we steevast de volgende cadans om tot een goed resultaat te komen. We starten in een collectieve strategiesessie met alle familianten aan tafel. Waar willen we met de organisatie naartoe? Waar maken we het verschil in onze markt? Welke (middel)lange termijnambitie hebben we met het familiebedrijf? Deze strategie-oefening biedt een veilig kader om mee aan de slag te gaan. In onze ervaring is het zo dat familianten aan het einde van deze sessie aangenaam verrast zijn en moeten toegeven dat ze veel meer gealigneerd zijn op de bedrijfsstrategie dan ze wel dachten.
De input van deze sessie geeft zuurstof om alle familianten individueel te bevragen. Iedere lezer begrijpt dat de vertrouwelijkheid van deze gesprekken het hoogste goed is. Toch, op uitdrukkelijk verzoek, zal ik graag een specifieke boodschap of vraag in mijn eigen woorden opwerpen in de gesprekken, op een moment wanneer dit gepast is.
Ritmiek collectief, individueel
Na een individueel rondje volgt weer een collectief moment waarin we het eens worden over waarover we het eens zijn. Maar ook over waarover we het nog oneens zijn en dat parkeren we dan even in de tijd. Soms doen we een sessie met alle jeugd samen en dan weer een met allen uit de overlatende generatie. Na enkele rondes individueel, collectief worden de gesprekken vertrouwd. Dankzij de externe facilitator is er een veilig kader. Ik kan eens een naïeve vraag stellen. Of iets opwerpen wat, als broer of zus het zou zeggen, onmiddellijk een hele lading zou krijgen. Hoe lang duurt zo’n proces dan? Het gaat zo snel als mogelijk, maar zo traag als nodig. Omdat er ruimte tussen de sessies zit om ‘het wat te kunnen laten bezinken’, gaan er in ritmiek enkele maanden overheen.
Zaterdagnamiddag aan de keukentafel
Bij Sleurs Mortels en Gipsen spraken we voor de collectieve sessies op zaterdagnamiddag af aan de keukentafel bij de ouders. De business, gecombineerd met het aantal actieve familianten in verhouding tot het totale personeelsbestand, liet het onmogelijk toe om door de week overdag gsmloos te overleggen. En omdat ik het echt belangrijk acht dat iedereen fris aan de tafel kan komen, doen we dit niet na een lange werkdag.
Tussen de sessies door bellen we regelmatig. Ik doe dit op het moment dat ik dit nuttig acht, maar vind het zeker zo belangrijk om bereikbaar en beschikbaar te zijn als een familiant ergens mee zit (en dat mogen algemene ondernemersvragen zijn zoals hoe zou ik met dit personeelsissue omgaan of wat denk je van deze leveranciersuitdaging…?)
Waarom was de case Sleurs zo succesvol?
De gretigheid waarmee de jeugd, zijnde Ruud, Laurens en Jonas, met governance aan de slag is gegaan, is ongeloo ijk mooi. Ze hebben ritmiek omarmd en bespreken de juiste topics in het juiste orgaan met een vaste agenda. En ze besluiten met een kort verslag dat vooral de to do’s stipuleert. Ze weten wat ze om de 2 maanden in hun Raad van Bestuur (waar alle familianten in betrokken zijn) behandelen en wat ze in de management meeting (andere samenstelling) beslissen.
Voor iedere expert is het een open deur intrappen dat het drie-cirkelmodel uitvoerig toegelicht moet worden en als hulpmiddel dient om ‘de petten uit elkaar te kunnen houden’. Ik durf een bijzonder diepe buiging te maken voor de familie Sleurs voor de inspanningen die ze geleverd hebben om per cirkel afspraken op papier te zetten en deze in de diverse overlegmomenten waar te maken.
En naast het feit dat de jeunesse gretig én capabel is om het mooie familiebedrijf verder te zetten, kom ik tot een uitermate belangrijk element om te stellen dat de Sleurscontinuïteit een voorbeeld is voor velen. De ouders, Dominique en Gilberte, hebben de overname maximaal gefaciliteerd!
De lezer die nu aan euro’s denkt, wil ik beleefd corrigeren. Het gaat over heel andere zaken. Ik ben in het verleden wel eens in settings geweest waar (sorry aan menig vader, maar ik kom toch naar jullie op dit moment) vader ja knikte maar nee dacht en handelde. Waar ik veel respect voor heb. Want het is niet niets, het overdragen van het familiebedrijf. Je staat in een spagaat van de eigen persoonlijke invulling en het feit dat je kinderen wil behoeden voor stresssituaties.
Het is daarom voornaam om de invulling van de overlatende generatie te kennen. Wat is voor hen persoonlijk belangrijk? Want niet iedereen ziet zich staan golfen, of heeft behoefte aan grote reizen maken. Dus willen we weten of er nog een operationele en/of bestuurlijke rol in de organisatie is/kan zijn. Indien zo, wat is de afbakening van de verantwoordelijkheden en vooral hoe ziet dit er in de tijd uit? Ik ben geen fan van de tekst ‘dat zien we dan wel’. Dan ben ik zelf voorstander van heel heldere afspraken op papier, waarvan mits collectief akkoord afgeweken kan worden.
Dominique en Gilberte steunen de zonen in raad en daad. De familie Sleurs is een warme familie met no-nonsensementaliteit. Misschien zou ik nog iets kunnen vertellen over de partners van de zonen, sommige actief in de organisatie, sommige niet actief in de organisatie. Met evenveel trots (en goede afspraken op papier) zijn ze onderdeel van de hechte Sleurs-clan.
Een geslaagde overdracht is dus als een goed concert of een gewonnen wielerwedstrijd. Met eens een uurtje ermee bezig te zijn, gaat dit niet lukken. Ritmiek is de sleutel tot succes!