Grondstoffen voor generaties

Jaarlijks liefst 1,3 miljoen ton afval verwerken, waarvan 94,7 procent wordt gerecycleerd of een nuttige toepassing krijgt: het is een stevige prestatie van Vanheede Environment Group, die sinds 1968 een enorme evolutie heeft doorgemaakt. Dat is het resultaat van drie generaties werk. Broer en zus David en Caroline Vanheede hebben door de jaren heen heel wat professionele klanten begeleid naar verantwoorde afvalverwerking. Maxime en Justine, kinderen van David, zijn intussen ook al zeven jaar ingeburgerd in de op en top familiale onderneming.

In 1968 beslisten Herwig Vanheede en echtgenote Claudette Descamps om professioneel van vlashandelaar te evolueren naar een bedrijf dat zich op afvalbeheer focust. Datzelfde jaar werden ze de trotse ouders van David. Nog eens een jaar later werd Caroline geboren. Het bleken cruciale mijlpalen in de historiek van de ondernemersdynastie, die intussen ook de derde generatie heeft verwelkomd.

De bedrijvengroep vertolkt vandaag een sleutelrol in het realiseren van de circulaire economie door zo goed als iedere afvalstroom (op explosieven, kadavers en radioactief afval na) te verwerken tot nieuwe, groene grondstoffen of tot groene energie, zowel in eigen als externe verwerkingsinstallaties. Op die manier draagt Vanheede meer dan één steentje bij tot de productie van de duurzame producten van morgen.

Kantoren in huiselijke kamers

STERCK. Zijn de Vanheedes een schoolvoorbeeld van hoe je ondernemerschap met de paplepel kan ingieten?

David Vanheede: “Eigenlijk wel. Het bedrijf is altijd het derde kindje van onze ouders geweest. Ook de passie voor vlas delen we met hen. Vandaag kijk ik nog altijd graag naar een bloeiende vlasschaard. Het stond al vroeg als een paal boven water dat we in hun voetsporen zouden treden.”

Caroline Vanheede: “Ook in de weekends stond heel veel in het teken van het bedrijf: de chauffeurs werkten tot zaterdagavond en op zondag was het niet uitzonderlijk dat er gesprekken met klanten waren gepland. Heel vaak gebeurde dat in het ouderlijk huis, waar gaandeweg steeds meer kamers als kantoorruimte dienst deden. Mijn schoolboeken lagen letterlijk tussen de bedrijfsadministratie. Hoewel we nooit druk hebben gevoeld om in de zaak te komen, was dat ergens de logica zelve. Als adolescent zouden we nooit hebben moeten voorstellen om pakweg een vakantiejob aan de kust te doen: het was normaal om mee te werken met de arbeiders, mee te gaan met een van de vrachtwagens…”

David: “West-Vlamingen zijn doeners, geen grote praters. Hoewel het nooit met zoveel woorden is uitgesproken, ben ik zeker dat onze ouders fier zijn dat wij de zaak hebben verdergezet. Volgens mij is dat een stil verlangen van elke ondernemer in functie van de continuïteit van het familiebedrijf.”

STERCK. Caroline en David zijn in 1991 nagenoeg samen in de zaak gekomen. 28 jaar later deden ook Davids kinderen Maxime en Justine dat. Hoe voelde dat voor jullie?

Maxime: “Als ik het verhaal van mijn papa en tante hoor, klinkt dat ongelooflijk herkenbaar. Ook bij ons is de liefde voor het ondernemerschap, samen met de passie voor afvalverwerking, met de paplepel ingegoten.” Justine: “In onze lagereschooltijd gebeurde het wel vaker dat oma ons kwam oppikken, ons naar de zaak bracht en we daar met onze fietsjes rondreden. Nu zou dat omwille van veel strengere veiligheidsregels niet meer kunnen. We vonden het heerlijk om post rond te brengen. Eigenlijk hebben wij nooit ernstig overwogen om beroepsmatig een ander pad in te slaan.”

STERCK. Hoe is het om als generaties samen te werken?

Caroline: “Als tweede en derde generatie hebben we het geluk gehad dat het bedrijf al enige omvang had. In ons geval ging dat om 60 à 80 medewerkers. Daardoor kregen we al in een vroeg stadium vrijheid om te ondernemen. Toen ik net aan boord kwam, hadden we net een onderneming in Antwerpen overgenomen. Ik heb me toen volop daarop geconcentreerd. Automatisch leer je dan je plan trekken, al waren mijn ouders wel altijd beschikbaar als klankbord.”

David: “Op dat moment was er nog een vrij vlakke structuur. Dat is naar het eind van de jaren 80 toe beginnen veranderen, omdat de sector toen enorm evolueerde als gevolg van de veranderende regelgeving. De voorbije 15 à 20 jaar kreeg dat een extra stroomversnelling door de trend naar sorteren aan de bron. Eigenlijk hebben we de markt toen mee bewust gemaakt van hoe belangrijk het is om afval als een grondstof te beschouwen.”

Caroline: “Klopt: je gaat voor zoveel mogelijk stromen op zoek naar valorisatie. De tijd waarin storten en verbranden de enige oplossingen waren, is al een tijdje voorbij.”

Credibiliteit

STERCK. Was de veranderende wetgeving de belangrijkste katalysator voor jullie stevige expansie?

Caroline: “Het heeft er mee voor gezorgd dat we voor grote internationale bedrijven konden werken. Die klanten vereisen van al hun partners professionaliteit, waar we dan ook heel wat stappen in hebben gezet. Zo hielpen we bij heel wat klanten om het wettelijk kader inzake afvalbeheer correct en professioneel in hun operationele processen te implementeren. Dat heeft ons heel veel credibiliteit opgeleverd, wat zowel qua activiteiten als geografisch een cruciale hefboom voor groei is gebleken.”

STERCK. Hoe voelden jullie ouders zich in de periode van de effectieve overdracht?

David: “Er zijn wel momenten geweest waarop je merkte dat bijvoorbeeld vader het wat lastiger had. Loslaten is synoniem voor veranderingen toelaten. Dat gaat niet van de ene op de andere dag, het is een proces van langere adem.”

STERCK. Werken jullie met specifieke richtlijnen om als familie te kunnen samenwerken?

David: “Een zestal jaar geleden hebben we een familiecharter opgemaakt. Dat doe je om op termijn de continuïteit te garanderen en om in de relaties met familieleden het economische en het emotionele van elkaar los te koppelen. Dé sleutel is een goede communicatie. Naast Maxime, Justine, Caroline en mezelf is ook mijn vrouw in de zaak actief. Daarnaast houden we ook de niet-actieve familieleden op de hoogte van de evoluties, onder meer tijdens een familiedag.”

Caroline: “Transparantie is altijd een belangrijke waarde geweest, net als orde, netheid en veiligheid. Het doet plezier om te merken dat die bij onze mensen een erg breed draagvlak hebben. Ook tijdens bedrijfsbezoeken zijn we altijd heel open. Iedereen mag zien hoe wij elke dag via diverse processen afvalstromen tot nieuwe grondstoffen laten evolueren.”

STERCK. Net als Caroline en David, zijn Maxime en Justine meteen na hun studies in de zaak gekomen. Zorgt die familienaam voor extra druk?

Maxime: “Ergens wel. Ik ben gestart in onze vestiging in Dottenijs, waar ik me aanvankelijk focuste op kwaliteitscontrole en productontwikkeling. Intussen ben ik geëvolueerd naar businessunitmanager van de mechanische kunststofrecycling op diezelfde site. Zeker in de beginperiode heb je het gevoel dat je meer in de kijker loopt. Gaandeweg bouw je credibiliteit op bij de collega’s doordat je mee de mouwen oprolt en er samen voor gaat. Eenmaal ze weten waarvoor je staat, gebeurt de rest automatisch. Je evolueert mee met het bedrijf en probeert continu bij te leren. De technologieën en de markt veranderen razendsnel, je krijgt regelmatig te maken met nieuwe verwerkingsmogelijkheden voor bepaalde afvalstromen…”

Eenmaal je in een groeispiraal zit, ga je daar automatisch in verder.

Justine: “Zelf was ik eerst actief in een ‘vlinderfunctie’, waarbij ik tijdelijk afwezige collega’s op hun positie verving en op die manier de onderneming op diverse manieren beter leerde kennen. Het hielp zeker dat er noch voor mij, noch voor Maxime een specifieke functie is gecreëerd: we hebben een bestaande job ingevuld. Naarmate de jaren vorderen en je almaar beter presteert, voel je het respect toenemen. Intussen ben ik salesmanager afvalinzameling voor kleine bedrijven. Ik heb veel geleerd onder de vleugels van tante Caroline, die het commerciële luik behartigt.”

STERCK. Vandaag vertegenwoordigt Vanheede Environment Group al een aanzienlijke schaalgrootte. Hoe waken jullie erover dat dit niet ten koste van de familiale identiteit gaat?

Caroline: “Respect voor elke medewerker tonen, aanwezig en toegankelijk zijn, niet vanuit een ivoren toren opereren… is allemaal zo belangrijk. We zitten overigens nog lang niet aan ons plafond. Eenmaal je in een groeispiraal zit, ga je daar automatisch in verder.”

David: “Voor elke nieuwe investering heb je een bepaald volume nodig, waardoor je weer naar een nog grotere schaal evolueert. De uitbating van de sites is mettertijd nog complexer geworden, onder meer omdat we veel investeren in infrastructuur waarvan je de resultaten niet in je omzet voelt. Denk maar aan waterzuivering, brandveiligheid, stof- en geurmanagement… De toenemende stromen van droge stoffen en batterijen brengen nu eenmaal meer brandgevaar met zich mee. Het is een van de redenen waarom we mensen en bedrijven moeten blijven sensibiliseren om batterijen niet tussen hun restafval te gooien.”

STERCK. Zijn jullie nu al bezig met de overdracht naar de derde generatie?

David: “Achter de schermen zijn de eerste fundamenten daarvan inderdaad al gelegd. Dat is ook nodig, want eigenlijk is dit een proces dat diverse jaren in beslag neemt en waarbij alle punten en komma’s moeten kloppen.”

Justine: “Als we dat even professioneel aanpakken als de rest van onze activiteiten, komt dat wel goed. Maxime en ik zijn, net als elke medewerker van de groep, doordrongen van de passie voor afvalbeheer én van de cruciale rol die wij in het b2b-landschap vertolken als partner in ieders streven naar een circulaire wereld. Daar zullen we ook de komende jaren hard op blijven inzetten.”

Familiale continuïteit vraagt tijd, vertrouwen en open communicatie.